Ogólnopolski Związek Zawodowy Pracowników Ochrony w Lublinie
ul. Krochmalna 4
20-401 Lublin
Telefon:  081 534-81-22

Nowości

Umowy zlecenia i umowy o dzieło a ubezpieczenia społeczne

Super User
Odsłony: 1395


Umowy zlecenia i umowy o dzieło a ubezpieczenia
społeczne
Tytuły do ubezpieczeń społecznych określone są w obowiązujących przepisach. Tytułem takim jest m.in.
wykonywanie umowy zlecenia albo umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym
stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
Dla zleceniobiorców obowiązkowe są ubezpieczenia: emerytalne i rentowe oraz wypadkowe. Natomiast
ubezpieczenie chorobowe ma charakter dobrowolny, a objęcie tym ubezpieczeniem uwarunkowane jest
podleganiem obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. W przypadku zleceniobiorców
obowiązek ubezpieczeń może być wyłączony z uwagi na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 9
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Ponadto ubezpieczeniom społecznym nie podlegają zleceniobiorcy (z wyłączeniem niań), którzy są uczniami
gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami do ukończenia 26 roku
życia.


Powyższe zasady nie dotyczą zleceniobiorców, którzy wykonują umowę zlecenia bądź umowę o świadczenie
usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jeżeli umowę taką
zawarli z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują
pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. Takie osoby w rozumieniu ustawy o
systemie ubezpieczeń społecznych uważa się bowiem za pracowników.
Tytułem do ubezpieczeń społecznych nie jest natomiast wykonywanie pracy na podstawie umowy o dzieło.
Wyjątkiem są osoby, które zawarły umowę o dzieło z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy lub
wykonujące w ramach takiej umowy pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. W
takiej sytuacji osobę wykonującą umowę o dzieło uważa się za pracownika. Tym samym podlega ona
obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na zasadach określonych dla pracowników, tj. obowiązkowo
ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu.
Zgodnie z określoną przepisami Kodeksu cywilnego zasadą swobody umów strony zawierające umowę
mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się
właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznając tę zasadę zwraca uwagę, iż strony, dokonując wyboru
określonego rodzaju umowy, powinny przestrzegać obowiązujących przepisów, w szczególności
odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Charakter prawny umowy określa bowiem nie tylko sama
nazwa umowy, ale przede wszystkim jej treść, a także warunki i okoliczności towarzyszące jej wykonywaniu.
W przypadku jeśli płatnik nie dokona zgłoszenia do ubezpieczeń osoby, z którą zawarł umowę nazwaną
umową o dzieło, a w toku postępowania wyjaśniającego bądź kontroli zostanie stwierdzone, że faktycznie
zawarta została umowa zlecenia albo umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym
stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, terenowa jednostka organizacyjna ZUS jest uprawniona do
stwierdzenia obowiązku ubezpieczeń społecznych.6) W przypadku sporu wydawana jest decyzja, od której
przysługuje odwołanie do sądu.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze elementy, które są brane pod uwagę w trakcie analizy materiału
dowodowego oraz przykładowe orzeczenia sądów w takich sprawach.
Przedmiot i cel umowy
Przedmiotem umowy o dzieło jest zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła rozumianego jako
osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej.
Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, lecz może także polegać na dokonaniu
zmian w rzeczy już istniejącej, jej naprawieniu, przerobieniu lub uzupełnieniu albo na rozbudowie rzeczy,
połączeniu z innymi rzeczami, dodaniu części składowych lub przynależności (wyrok Sądu Najwyższego z
dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II UK 39/13). Przyjmuje się, że rezultat, o który umawiają się strony,
powinien mieć byt samoistny, obiektywnie osiągalny i pewny. Nie powinno być uznane za dzieło coś, co nie
odróżnia się w żaden sposób od innych występujących na danym rynku rezultatów pracy, gdyż wówczas
zatraciłoby swój indywidualny charakter dzieła (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 3 listopada 1999 r., sygn.
akt IV CKN 152/00, z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II UK 26/13, z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II
UK 115/13, z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II UK 543/13 oraz z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II UK
454/13). Dzieło powinno być wyrazem kreatywności i umiejętności.
W przypadku zaś umowy zlecenia, czy umów o świadczenie usług przedmiotem jest zobowiązanie do
wykonywania określonych czynności. Porównując zatem umowę o dzieło z umową zlecenia na pierwszy plan
wysuwa się zobowiązanie wykonawcy umowy o dzieło nie do samego działania, lecz do uzyskania
określonego dzieła jako rezultatu tego działania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 4 lutego
2014 r., sygn. akt. III AUa 596/13). Wykonywanie określonej czynności (szeregu powtarzających się
czynności) bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest cechą charakterystyczną dla umów
zlecenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12).
Odpowiedzialność
W umowie o dzieło - przyjmujący zamówienie odpowiada za osiągnięcie rezultatu bądź brak osiągnięcia
umówionego rezultatu, do którego się zobowiązał, bez względu na to, czy dołożył należytej staranności przy
jego wykonywaniu. Ryzyko obciąża przyjmującego zamówienia. W umowie zlecenia zleceniobiorca
odpowiada za brak należytej staranności przy wykonywaniu czynności, a nie za ich wynik. W umowie
zlecenia ryzyko nieosiągnięcia rezultatu obciąża zleceniodawcę. Zleceniobiorca nie odpowiada za brak
rezultatu, do którego miały doprowadzić podejmowane czynności, o ile zleceniobiorcy nie można przypisać
zarzutu braku należytej staranności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt II UK 70/12,
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III AUa 275/13).
Pewność rezultatu
W umowie o dzieło rezultat, do którego osiągnięcia zobowiązuje się przyjmujący zamówienie, powinien być
przy spełnieniu określonych warunków obiektywnie pewny. W przypadku umowy zlecenia - brak jest
pewności, czy czynności, do których zobowiązał się zleceniobiorca, doprowadzą do zamierzonego rezultatu
(wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III AUa 275/13).
Powtarzalność
Wykonywanie powtarzalnych, odtwórczych czynności bądź wykonywanie tych czynności w sposób ciągły lub
zespołowy jest właściwe dla umów zlecenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 marca 2008
r., sygn. akt I ACa 83/08, Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 6 listopada 2012 r. sygn. akt III AUa 227/12,
Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt. II UK 70/12).
Sprawdzian na istnienie wad fizycznych
W przypadku umowy o dzieło istnieje możliwość poddania umówionego rezultatu sprawdzianowi na istnienie
wad fizycznych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r.,. sygn. akt I CSK 403/12, Sądu
Apelacyjnego w Lublinie z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt III AUa 1700/05).
Przykłady z orzecznictwa
1. Wykłady
W orzecznictwie sądy zwracają uwagę, iż
"w przypadku przeprowadzenia cyklu wykładów lub zajęć dydaktycznych, nie występuje żaden rezultat
ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który
stosownie do posiadanej wiedzy, ma ją przekazać uczniom (...) rzeczą typową dla każdego etapu edukacji
jest przygotowanie przez nauczyciela programu, konspektu, materiałów, w oparciu o które realizuje on
program nauczania. Czynności te, nawet jeśli zostaną zmaterializowane na piśmie czy nośniku
elektronicznym (prezentacja multimedialna) nie mogą (...) być utożsamiane z dziełem którego dotyczy
umowa, bowiem ta dotyczyła przeprowadzenia zajęć"
(wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt III AUa 394/12, czy też wyrok
tego samego Sądu Apelacyjnego z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt IIIAUa 377/12).
Natomiast w stosunku do wykładowców w ostatnich latach Sąd Najwyższy wypowiadał się w wyrokach m.in.:
z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II UK 12/14, z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II UK 548/13 oraz z dnia
4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12. Przykładowo w wyroku z dnia 28 sierpnia 2014 r. Sąd stwierdził, że
"nie stanowi umowy o dzieło umowa o przeprowadzenie cyklu bliżej niesprecyzowanych wykładów z danej
dziedziny wiedzy, których tematy pozostawiono do uznania wykładowcy, bowiem wskazuje to, że
zamawiający nie jest zainteresowany określonym dziełem (utworem) intelektualnym o indywidualnym
charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ale przekazywaniem
odbiorcom wykładu wiedzy z danej dyscypliny".
Zaś w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. Sąd stwierdził:
"jeżeli przedmiotem umowy jest przeprowadzenie wykładów z rachunkowości i analizy ekonomicznej, to
treścią tej umowy nie jest osiągnięcie materialnego rezultatu, czy też pomyślnego wyniku podejmowanych
czynności, bo przy tego rodzaju usługach nie jest to możliwe. Przyjmujący zamówienie zobowiązuje się
jedynie do starannego przeprowadzenia wszystkich czynności niezbędnych do przeprowadzenia wykładów,
nie przyjmując na siebie odpowiedzialności za ich rezultat. Takiemu zobowiązaniu nie można przypisać cech
(essentialiae negotii) umowy o dzieło, a oczekiwania stron towarzyszące zawieraniu i wykonywaniu umów
nazywanych przez nich umowami o dzieło, mogą się zrealizować wyłącznie jako elementy innej umowy umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, regulowane w art. 750 k.c."
Zgodnie natomiast z wyrokiem Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2014 r.
"możliwa jest umowa o dzieło, której przedmiotem jest wygłoszenie wykładu, pod warunkiem jednak, że
wykładowi można przypisać cechy utworu. Te warunki spełnia tylko wykład naukowy (cykl wykładów) o
charakterze niestandardowym, niepowtarzalnym, wypełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła
naukowego. Rzecz w tym, że ochronie prawa autorskiego nie podlegają działania o charakterze odtwórczym,
polegające na wykonywaniu czynności wymagających określonej wiedzy i zdolności do jej przekazywania
(por. art. 1 ust. 21 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), zatem konieczne jest wykazanie przez
skarżącego, że wykonawcy przysługują prawa autorskie, którymi zadysponował na jego rzecz".
2. Tłumaczenia
W wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II UK 315/10, Sąd Najwyższy uznał, że
"Zakład może - wbrew nazwie umowy - zakwalifikować pracę tłumacza języka obcego jako umowę o
świadczenie usług, a nie umowę o dzieło, gdy oparta jest na długookresowym zatrudnieniu i polega na
powtarzalnym wykonywaniu tłumaczeń dokumentów związanych z bieżącą działalnością firmy, za stałym
(miesięcznym) wynagrodzeniem".
3. Nauka języków obcych
W wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1785/12 Sąd Apelacyjny w Gdańsku stwierdził:
"obowiązków polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu zajęć - choćby w oparciu o samodzielnie
wybrane i przystosowane materiały dydaktyczne, a nie narzucony z góry program - nie można uznać za
dzieło, ponieważ nie przynoszą one konkretnego, samoistnego, oznaczonego rezultatu. Określony rezultat
umowy o dzieło powinien mieć indywidualny charakter i niezależny od działania wykonawcy byt, wiążący się
z możliwością uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Dzieło musi przy tym istnieć w postaci
postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego
rezultatu. Powyższego z całą pewnością nie można powiedzieć o przedmiocie umów zawartych przez
skarżącą z zainteresowaną. W przypadku przeprowadzenia zajęć szkoleniowych z języka obcego, nawet w
oparciu o samodzielnie przygotowany program i pomoce naukowe, nie występuje rezultat ucieleśniony w
jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanej
wiedzy, ma ją przekazać kursantom".
W wyroku zaś Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt III AUa 1511/12, Sąd
stwierdził, że:
"w przypadku przeprowadzenia cyklu zajęć dydaktycznych z języka obcego nie występuje żaden rezultat
uwidoczniony w jakiejkolwiek postaci materialnej lub niematerialnej. Nie ma także podstaw do konstruowania
ewentualnej odpowiedzialności za wady "dzieła", lektor nie może bowiem zobowiązać się do tego, że jego
uczeń z całą pewnością opanuje język na zakładanym poziomie, gdyż jest to kwestia indywidualnych
zdolności, ambicji i wysiłku każdego słuchacza. Praca lektora polega na starannym działaniu, aby stosownie
do założeń programowych przekazać określony zasób wiedzy uczestnikom kursu, motywować ich do nauki,
sprawdzać postępy itp. Poziom opanowania materiału i umiejętności uczestników kursów językowych w
żadnym razie nie stanowi rezultatu w znaczeniu art. 627 k.c. Nadto liczba wykonywanych godzin zajęć
nadaje im charakter czynności powtarzalnych. Oczywistym jest przy tym, że na każdym kursie dobór teorii,
metod edukacyjnych, sposobu prowadzenia konwersacji itp. jest zindywidualizowany przez lektora, ale nie
zmienia to typowej usługi edukacyjnej w umowę rezultatu. Wkład w postaci wysiłku intelektualnego,
wymaganego przy każdej pracy umysłowej, jest elementem obowiązku starannego działania".
4. Organizacja i przeprowadzenie egzaminu
Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 25 września 2013 r., sygn. akt III AUa 271/13:
"nie można podzielić zarzutu skarżącego, iż w sprawie rezultatem umowy o dzieło może być również
organizacja i przeprowadzenie egzaminu, w których uczestniczył zainteresowany jako członek komisji
egzaminacyjnej. Analiza jego obowiązków z tym związanych wykazała bowiem, że wykonywał on typowe
czynności, co do których wymagana jest staranność, a nie konkretny efekt. Jego obowiązki polegały bowiem
na: weryfikacji stanu technicznego maszyn, na których były przeprowadzane egzaminy, kontroli
zabezpieczenia terenu, zgodnie z wymogami Instytutu (...) oraz na przeprowadzaniu części praktycznej
egzaminu."
W wyroku zaś Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt III AUa 120/13 Sąd
stwierdził:
"w przypadku sporządzenia protokołu z egzaminu, wypisania świadectw, wręczenia książeczek operatorom
maszyn roboczych nie występuje jakikolwiek rezultat, o którym mowa w treści art. 627 k.c. Natomiast opisane
czynności cechuje wyłącznie staranne działanie, polegające na technicznym i pomocniczym wypełnieniu
dokumentów według określonego załącznika. Tym samym czynności wykonywane przez zainteresowanego
to typowe i rutynowe zadania związane z wypisywaniem dokumentów. Do tego rodzaju pracy nie jest
konieczny indywidualny wkład pracy intelektualnej, bowiem jej specyfika polega na starannym wypełnieniu
poszczególnych rubryk, tak by zawierały właściwe wpisy. Wykonanie przedmiotu umowy nie pozwala na
daleką idącą swobodę wykonawcy. Nie jest też związane z posiadaniem osobistych przymiotów przez
zainteresowanego. Również kolejne czynności związane z organizacją i przeprowadzeniem egzaminu, a
dotyczące sprawdzenia dokumentów kandydatów na operatorów, sporządzenia protokołu zbiorczego,
zarejestrowania uprawnień i przekazania dokumentów do (...) obliguje jedynie do starannego działania. W
tym wypadku również nie powstaje dzieło w rozumieniu przepisu 627 k.c."
5. Prowadzenie zajęć sportowych i treningów
W wyroku z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II UK 496/13 Sąd Najwyższy stwierdził:
"Umowy dotyczące systematycznego wykonywania czynności sportowych lub trenerskich - za okresowo
wypłacanym wynagrodzeniem powodują, co do zasady, obligatoryjne objęcie ubezpieczeniem społecznym
na podstawie umowy o świadczenie usług".
6. Nauka pływania
Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1096/12:
"zawarta przez strony umowa była typową umową starannego działania, zainteresowany miał bowiem
zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą popartą długoletnim doświadczeniem uczyć dzieci pływania. Płatnik
składek nie oczekiwał jednak skutecznego nauczenia każdego dziecka pływania przez zainteresowanego, w
żaden sposób nie dokonywał odbioru dzieła, nie uzależniał wypłaty wynagrodzenia od opanowania
umiejętności przez dzieci. Zainteresowany nie ponosił odpowiedzialności za wady dzieła".
7. Przygotowanie prelekcji reklamowych
Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt III AUa 1327/12:
"sporne umowy nie były umowami o dzieło z uwagi na to, że przedmiot umów nie stanowił konkretnego,
indywidualnie oznaczonego rezultatu - dzieła. Stronom umowy nie chodziło bowiem o "rezultat usługi", ale o
same usługi, polegające na dokonywaniu przez zainteresowaną czynności faktycznych, które miały
doprowadzić do udziału w prelekcji określonej ilości osób, a w konsekwencji do znalezienia potencjalnych
nabywców produktów firmy".8. Sprzątanie budynków i terenów wokół nichW wyroku z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt III AUa 2171/12 Sąd Apelacyjny w Gdańsku stwierdził:"należy wskazać, iż czynności będące przedmiotem spornej umowy nie są czynnościami przynoszącymikonkretny rezultat, możliwy do obiektywnej weryfikacji. Nie jest możliwe określenie - a co więcej nie określatego umowa - jaki rezultat materialny (rzecz czy zespół rzeczy) lub niematerialny - miałby powstać w efekciewykonywania tychże czynności (innymi słowy, co miałoby stanowić dzieło). (...) umowa kładła nacisk - nie napożądany efekt pracy zainteresowanego, lecz na okoliczność, że w określonym czasie ma on wykonaćkonkretne prace. (...) celem umów były ogólnie pojmowane czynności sprzątania - same w sobie, a nieokreślony rezultat tych czynności. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt, że przy zachowaniu należytejstaranności określone działanie prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu nie przesądza omożliwości zakwalifikowania tych umów jako umów o dzieło. Nadto, przeciwko uznaniu przedmiotowychumów za umowy o dzieło przemawia fakt, że nie istnieje możliwość poddania kontroli efektów pracyzainteresowanego pod kątem osiągnięcia konkretnego, zindywidualizowanego rezultatu. Stan w postaciuprzątnięcia określonych pomieszczeń nie jest możliwy do weryfikacji w oparciu o jednostki metryczne, czyteż przez porównanie z istniejącym wzorem, z wykorzystaniem planów, rysunków lub przez opis. Wodniesieniu do czynności polegających na sprzątaniu istotne jest bowiem ich wykonywanie z zachowaniemnależytej staranności."9. Aktualizacja i dostosowanie materiałów szkoleniowychW wyroku z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt III AUa 543/14 Sąd Apelacyjny w Lublinie stwierdził, żeumowa, której przedmiotem jest wykonanie dzieła polegającego na aktualizacji i dostosowaniu materiałówszkoleniowych z zakresu "Warsztatów psychologicznych" oraz przeprowadzeniu na ich podstawie zajęć nakursie przygotowującym do mianowania na urzędnika Służby Cywilnej nie jest umową o dzieło, bowiem"forma prowadzenia zajęć, nie może być uznana za umowę o dzieło albowiem nie wynikał z niej obiektywnieuchwytny i pewny rezultat. Wykonywanie zaś określonych czynności, w tym jak zeznał zainteresowany,powtarzających się, stanowiło umowę zlecenia".5/610. Zajęcia terapeutyczneW wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II UK 157/13, Sąd stwierdził, że niestanowi umowy o dzieło umowa o przeprowadzenie zajęć terapeutycznych w ramach programurehabilitacyjnego, w której zainteresowana zobowiązała się do osobistego prowadzenia terapiilogopedycznej, bowiem"z tak określonego celu umowy - rehabilitacja logopedyczna dzieci - nie mógł wynikać obiektywnie osiągalnyi pewny rezultat. Chodziło więc o wykonanie określonych czynności (szeregu powtarzających się czynności)bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie. Zatem przedmiotem umów były określone czynności,a nie ich wynik, co przesądza o ich kwalifikacji jako umów starannego działania - umów o świadczenie usług art. 750 k.c."11. Kurs nauki jazdyZgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 907/12:"treścią umowy z prowadzącym kurs nauki jazdy nie jest osiągnięcie rezultatu. Rezultat w postacipomyślnego wyniku egzaminu byłby bowiem obiektywnie nieosiągalny. Przyjmujący zamówienie możejedynie zobowiązać się do starannego przeprowadzenia wszystkich czynności niezbędnych do pomyślnegozdania egzaminu przez uczestnika kursu na prawo jazdy określonej kategorii, nie przyjmując jednak na siebieodpowiedzialności za ich rezultat, co wiąże taką umowę z art. 750 k.c."www.zus.plwww.podatki.biz6/6

Kategoria: